Dzienniki

Słownik dzienników to katalog dzienników księgowych zdefiniowanych dla planu kont firmy — dziennik jest zbiorem dokumentów księgowych o określonym typie/zakresie (np. Dochody, Wydatki, Czynsze), wybieranym jako kontekst pracy przy logowaniu do systemu. Dla każdego dziennika konfiguruje się m.in. status otwarcia poszczególnych miesięcy, uprawnienia użytkowników, przypisane konta i typy zaangażowania, sumy kontrolne oraz powiązania z dziennikami z poprzednich lat.

Widok główny — Dzienniki

Okno Dzienniki — widok główny — Okno **Dzienniki** — lista dzienników wraz z panelem szczegółów, zakładka **Dane**

Pasek narzędzi

Akcja	Opis
Nowy	Tworzy nowy dziennik w ramach bieżącego planu kont.
Edycja	Otwiera zaznaczony dziennik w trybie edycji.
Usuń	Usuwa zaznaczony dziennik ze słownika.
Nawigacja (pierwsza / poprzednia / następna / ostatnia pozycja)	Przemieszcza zaznaczenie po liście dzienników.

Uwaga

Usunięcie dziennika powiązanego z istniejącymi dokumentami, dekretami lub kontekstem pracy użytkowników może być zablokowane przez system lub skutkować utratą dostępu do danych historycznych — zalecana ostrożność przy korzystaniu z przycisku Usuń.

Lista dzienników

Kolumna	Opis
G	Znacznik dziennika księgi głównej.
BO	Znacznik dziennika bilansu otwarcia.
Symbol	Symbol dziennika (np. `01`, `02`, `03`).
Nazwa	Nazwa dziennika (np. `Dochody`, `Wydatki`, `Czynsze`, `Dziennik inwestycji`).

Pod listą wyświetlany jest licznik pozycji (np. „1 z 40").

Panel szczegółów dziennika

Po zaznaczeniu pozycji na liście, w dolnej części okna prezentowane są jej dane — pogrupowane w zakładki: Dane, Miesiące, Uprawnienia, Konta, Zaangażowania, Sumy kontrolne, Powiązanie.

Poniżej zakładek dostępne są dodatkowo:

Element	Opis
	Pomoc kontekstowa.
	Wydruk danych dziennika.
Parametry dziennika	Przycisk otwierający rozszerzone parametry dziennika.
Przepisz uprawnienia	Przycisk kopiujący uprawnienia użytkowników z innego dziennika (np. przy zakładaniu nowego dziennika na kolejny rok).
Wyjście	Zamyka okno słownika dzienników.

Zakładka „Dane"

Pole	Opis
Symbol	Symbol dziennika.
Nazwa	Nazwa dziennika.
Dziennik księgi głównej	Checkbox oznaczający dziennik jako dziennik księgi głównej (odpowiada kolumnie G na liście).
Dziennik domyślny	Checkbox oznaczający dziennik jako domyślnie proponowany przy wyborze kontekstu pracy.
Dziennik BO	Checkbox oznaczający dziennik jako dziennik bilansu otwarcia (odpowiada kolumnie BO na liście).
Dziennik BZ	Checkbox oznaczający dziennik jako dziennik bilansu zamknięcia.
Domyślny typ paragrafów	Typ paragrafów proponowany domyślnie przy księgowaniu w tym dzienniku (np. `Dochody`).
Zawęź typ paragrafów w obrotach	Checkbox ograniczający wybór typu paragrafów w obrotach do wartości zgodnej z domyślnym typem dziennika.
Zawęź konta, paragrafów, zadań wg dzienników	Checkbox ograniczający dostępne konta, paragrafy i zadania budżetowe do tych przypisanych do danego dziennika (patrz zakładka Konta).
Opis	Pole tekstowe z opisem/notatką dotyczącą dziennika.

MiesiąceUprawnieniaKontaZaangażowaniaSumy kontrolnePowiązanie

Zakładka Miesiące dziennika — Zakładka **Miesiące** — status otwarcia poszczególnych miesięcy dziennika

Kolumna	Opis
Miesiąc	Nazwa miesiąca (Styczeń–Grudzień).
Status miesiąca	Status księgowy miesiąca dla danego dziennika (np. `Otwarty do rejestracji`).

Przycisk	Opis
Otwórz miesiąc	Otwiera do rejestracji zaznaczony pojedynczy miesiąc (aktywny tylko gdy miesiąc nie jest jeszcze otwarty).
Otwórz wszystkie	Otwiera do rejestracji wszystkie miesiące dziennika jednocześnie.

Kiedy używać

Otwieranie miesięcy pojedynczo (Otwórz miesiąc) daje większą kontrolę nad tym, kiedy poszczególne okresy stają się dostępne do księgowania — przydatne przy stopniowym zamykaniu/otwieraniu okresów sprawozdawczych. Otwórz wszystkie jest wygodniejsze przy zakładaniu nowego roku, gdy cały dziennik ma być od razu w pełni dostępny.

Zakładka Uprawnienia dziennika — Zakładka **Uprawnienia** — lista użytkowników i przypisanych poziomów dostępu do dziennika

Kolumna	Opis
Login	Login użytkownika systemowego (np. `ADM`, `AGNIESZKAK`).
Użytkownik	Imię i nazwisko użytkownika.
Uprawnienie	Poziom dostępu przypisany użytkownikowi do dziennika: `Zarządzanie dziennikiem`, `Przeglądanie` lub `Brak`.

Przycisk	Opis
Dodaj użytkownika	Dodaje nowego użytkownika do listy uprawnień dziennika.
	Usuwa zaznaczonego użytkownika z listy uprawnień.
Uprawnienia użytkownika	Lista rozwijana do zmiany poziomu uprawnień zaznaczonego użytkownika (`Zarządzanie dziennikiem` / `Przeglądanie` / `Brak`).

Poziomy uprawnień

Zarządzanie dziennikiem — pełny dostęp: rejestracja, edycja i zatwierdzanie dokumentów w dzienniku oraz zmiana jego konfiguracji.
Przeglądanie — dostęp tylko do odczytu, bez możliwości rejestracji lub edycji dokumentów.
Brak — użytkownik nie ma żadnego dostępu do danego dziennika.

Przepisz uprawnienia

Zamiast ręcznie dodawać każdego użytkownika osobno przy zakładaniu nowego dziennika (np. na kolejny rok), można skorzystać z przycisku Przepisz uprawnienia dostępnego w dolnej części okna — kopiuje on całą listę uprawnień z innego, wskazanego dziennika.

Zakładka Konta dziennika — Zakładka **Konta** — konta przypisane do dziennika

Element	Opis
Pokaż tylko konta syntetyczne	Checkbox filtrujący listę wyłącznie do kont syntetycznych (bez analityki).
Konto	Numer konta przypisanego do dziennika (np. `221-01`, `221-01-01`).
NAZWA	Nazwa konta (np. `Należności z tytułu dochodów budżetowych dochody`).

Zastosowanie

Lista kont przypisanych do dziennika ma znaczenie przede wszystkim wtedy, gdy na zakładce Dane włączono opcję Zawęź konta, paragrafów, zadań wg dzienników — wówczas przy księgowaniu w danym dzienniku dostępne są wyłącznie konta z tej listy, co ogranicza ryzyko pomyłkowego zaksięgowania na niewłaściwym koncie.

Zakładka Zaangażowania dziennika — Zakładka **Zaangażowania** — typy zaangażowań obsługiwane przez dziennik

Kolumna	Opis
Typ	Rodzaj klasyfikacji (np. `Wydatki`).
Zaangażowania obsługiwane przez dziennik	Nazwa operacji zaangażowania (np. `Zaangażowanie LN`, `Zaangażowanie RB`, `Realizacja planu WB`, `Realizacja planu WN`, `Realizacja zaangażowania`).
Strona	Strona księgowania operacji (`MA` lub `WN`).

Przycisk	Opis
Dodaj	Dodaje nową pozycję zaangażowania do dziennika.
	Usuwa zaznaczoną pozycję.
Strona księgowania	Lista rozwijana do ustawienia strony księgowania (`MA` / `WN`) dla zaznaczonej pozycji.

Zastosowanie

Ta zakładka konfiguruje, w jaki sposób dziennik uczestniczy w księgowaniu kont pozabilansowych zaangażowania (konta 999) — określa, które operacje (zaangażowanie wieloletnie LN, zaangażowanie roczne RB, realizacja planu wydatków bieżących/niewygasających) są obsługiwane przez dziennik i po której stronie są księgowane.

Zakładka Sumy kontrolne dziennika — Zakładka **Sumy kontrolne** — definicje sum kontrolnych dla dziennika

Kolumna	Opis
D	Znacznik (bliżej nieopisany na zrzucie — prawdopodobnie oznaczenie domyślnej sumy kontrolnej).
Nazwa	Nazwa zdefiniowanej sumy kontrolnej.
Strona	Strona księgowania uwzględniana w sumie kontrolnej.
Maska konta	Wzorzec/maska kont uwzględnianych przy wyliczaniu danej sumy kontrolnej.

Przycisk	Opis
Dodaj pozycję	Dodaje nową definicję sumy kontrolnej.
	Dodatkowa akcja pomocnicza (np. podgląd/eksport) dla listy sum kontrolnych.
	Usuwa zaznaczoną pozycję.
Nazwa	Pole tekstowe nazwy sumy kontrolnej dla zaznaczonej/nowej pozycji.
Strona księgowania	Lista rozwijana wyboru strony księgowania dla sumy kontrolnej.
Maska konta	Pole tekstowe wzorca kont branych pod uwagę przy wyliczaniu sumy.

Zastosowanie

Sumy kontrolne pozwalają na bieżąco weryfikować zgodność obrotów w dzienniku wg zdefiniowanych wzorców kont (np. suma wszystkich kont rozrachunkowych po stronie Winien) — ułatwia to wykrywanie nieprawidłowości księgowych bez konieczności ręcznego przeglądania całego planu kont.

Zakładka Powiązanie dziennika — Zakładka **Powiązanie** — powiązania dziennika z planami kont z poprzednich/kolejnych lat

Pole	Opis
Nr sys dziennik	Wewnętrzny numer systemowy bieżącego dziennika (pole nieedytowalne).
Nr sys plan kont	Wewnętrzny numer systemowy planu kont, do którego przypisany jest dziennik (pole nieedytowalne).
Poprzedni	Numer systemowy dziennika powiązanego z poprzedniego roku/planu, wraz z jego symbolem i nazwą (np. `[01] Dochody`); przyciski (przypisanie) i ❌ (usunięcie powiązania).
Następny	Analogiczne pole wskazujące dziennik powiązany z kolejnego roku/planu; przyciski (przypisanie) i ❌ (usunięcie powiązania).

Zastosowanie

Powiązania Poprzedni / Następny budują ciągłość dziennika między latami obrachunkowymi — dzięki nim system wie, że np. dziennik 01 - Dochody w planie kont 2026 jest kontynuacją tego samego dziennika z planu kont 2025. Jest to wykorzystywane m.in. przy synchronizowaniu planu kont opisanym w rozdziale Struktury danych.

Powiązanie z rozdziałem Struktury danych

Skrócony podgląd dzienników przypisanych do planu (kolumny Symbol, Nazwa, Zbiorczy, Domyślny) widoczny jest już na zakładce Dzienniki w oknie Struktury danych — przycisk Dzienniki w tamtym oknie otwiera właśnie ten pełny słownik, opisany powyżej.